DanceMuse.Epirus

Περιγραφή #DanceMuse.Epirus

Το Υβριδικό Μουσείο Παραδοσιακού Χορού (#DanceMuse) ως πολιτιστικό προϊόν εντάσσεται στις σύγχρονες υβριδικές μουσειακές πρακτικές, οι οποίες μεταφέρουν νοήματα, μορφές και ιδέες ταυτόχρονα στον φυσικό και στον ψηφιακό χώρο, δημιουργώντας μία phygital εμπειρία για τον επισκέπτη. Ο σχεδιασμός του βασίζεται σε μια χωρική και εικαστική δημιουργική επεξεργασία πρωτογενούς υλικού, όπως αυτό προέκυψε, ερμηνεύτηκε και τεκμηριώθηκε μέσα από την εθνογραφική έρευνα πεδίου. Σε συνάφεια με τον μουσειολογικό νοηματικό σχεδιασμό, στην εκθεσιακή συλλογή συμπεριλαμβάνεται επίσης αρχειακό υλικό από επιλεγμένους φορείς και ιδιώτες.

Στόχος του έργου υπήρξε η βιωματική ανάδειξη του παραδοσιακού χορού, με εστίαση στην περιοχή της Ηπείρου, μέσα από ένα καινοτόμο, χωρικά και νοηματικά δομημένο μουσειολογικό αφήγημα, το οποίο προάγει τη ζώσα πολιτιστική κληρονομιά και αναπτύσσει έναν δημιουργικό διάλογο τόσο με την τεχνολογία όσο και με την τέχνη. Η προσέγγιση αυτή αξιοποιεί σύγχρονες τεχνολογίες και παιδαγωγικούς άξονες, σε συντονισμό με τις σύγχρονες θεωρητικές και μεθοδολογικές κατευθύνσεις της Μουσειολογίας και σε δυναμική διεπιστημονική συνέργεια με τα πεδία της Λαογραφίας, της Ανθρωπολογίας και της Πληροφορικής, καθώς και με τις πολλαπλές ερμηνευτικές δυνατότητες της τέχνης.

Tο Υβριδικό Μουσείο Παραδοσιακού Χορού (ΥΠ3ΤΑ-0561372) υλοποιήθηκε στο πλαίσιο της δράσης «SUB1.1: Συμπράξεις Ερευνητικής Αριστείας» της υποδράσης «Στρατηγική για την Αριστεία στα Πανεπιστήμια και την Καινοτομία» (ID 16289), Ελλάδα 2.0 – Εθνικό Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και χρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση Next Generation EU. Το ερευνητικό αυτό πρόγραμμα εκπονήθηκε από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων σε σύμπραξη με το Πανεπιστήμιο Πειραιώς και τις εταιρίες Internet Business Hellas, Toolbox και Interoptics από τον Απρίλιο του 2025 μέχρι τον Ιούνιο του 2026. Καθορίστηκε δε, από τη διεπιστημονική του φύση καθώς για την υλοποίησή του συνεργάστηκε μία διευρυμένη ομάδα, αποτελούμενη από ακαδημαϊκούς, ερευνητές, ειδικούς επιστήμονες - μουσειολόγους, εικαστικούς και εξειδικευμένους επαγγελματίες.

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

Επιστημονικός υπεύθυνος και συντονιστής του έργου:
Χρήστος Παπακώστας - Αναπληρωτής Καθηγητής ΠΤΔΕ Πανεπιστημίου Ιωαννίνων
https://uoi.academia.edu/ChristosPapakostas

Κύριοι συντελεστές:

Μελίνα Παπαδοπούλου - Αρχιτέκτων/Μηχανικός, ΜΑ Μουσειολόγος
Επικεφαλής μουσειολόγος, Σχεδιασμός υβριδικού μοντέλου μουσείου, Εκθεσιακός σχεδιασμός φυσικού μουσείου
https://exhibition-design.gr/

Αικατερίνη Βασιλάκη – Εκπαιδευτικός ΠΕ60, MSc Σπουδές στον Χορό, Υποψήφια Διδάκτωρ ΠΤΔΕ Παν. Ιωαννίνων
Μουσειολογικός νοηματικός σχεδιασμός, απόδοση περιεχομένου, συντονισμός ομάδων έργου, παιδαγωγική εποπτεία
ORCID Profile

Σοφοκλής Μπινιέρης - Graphic Designer, MA Μουσειολόγος
Γραφιστικός μουσειολογικός σχεδιασμός, οπτική ταυτότητα, σχεδιασμός μουσειοπαιδαγωγικών
https://www.thetragicpoet.com/

Επιστημονικοί Συνεργάτες:

Κωνσταντίνος Γαβριλάκης - Καθηγητής ΠΤΔΕ Πανεπιστημίου Ιωαννίνων
https://ptde.uoi.gr/gavrilakis-kostas/

Ουρανία Καραχάλιου - Επίκουρη Καθηγήτρια ΠΤΔΕ Πανεπιστημίου Ιωαννίνων
https://ptde.uoi.gr/karachaliou-ourania/

Γεώργιος Στύλος - Μέλος ΕΔΙΠ ΠΤΔΕ Πανεπιστημίου Ιωαννίνων
https://ptde.uoi.gr/stylos-georgios/

Ερευνητική-Συγγραφική ομάδα:

Αικατερίνη Βασιλάκη
ORCID Profile

Αλεξάνδρα Αποστολάκη
ORCID Profile

Αριστούλα Τόλη
ORCID Profile

Ζωή Παναγή
ORCID Profile

Παύλος Πιπεριάς
ORCID Profile

Χριστίνα Καραπάνου
ORCID Profile

Δημιουργία Οπτικοακουστικού Περιεχομένου:

Κωνσταντίνος Μανταλιάς – Παραγωγός Κινηματογραφικών και Τηλεοπτικών Προγραμμάτων, Βιντεογράφος
https://oner.gr/main/

Κωνσταντίνος Βασιλάκης – Φωτογράφος
endotopia.art

Σχεδιασμός και Δημιουργία Ηχοτοπίου

Αχιλλέας Καλαντζής - Μουσικός Παραγωγός και Μηχανικός Ήχου, Ιδιοκτήτης του studio Suncord Audiolab
https://suncordaudiolab.com/

Σχεδιασμός/κατασκευή φυσικού μουσείου:

Μελίνα Παπαδοπούλου - Αρχιτέκτων/Μηχανικός, ΜΑ Μουσειολόγος
https://exhibition-design.gr/

Βλαδίμηρος Πούλος - Βιομηχανικός Σχεδιαστής

Τεχνική-Γραμματειακή Υποστήριξη:

Ευθυμία Μηλιώνη
Νικόλαος Μητσαράκης
Ραφαηλία Ντούγια
Μάριος Ζιάβρος
Ραφαήλ Παπακώστας

Λοιποί συνεργάτες:

Μαριλένα Τζαλονίκου, Μαρία Βε, Αλέξανδρος Καλιακάτσος, Κατερίνα Κούρου, Σοφία Καλημέρη, Αλέξανδρος Νούτσος, Χαρίκλεια Τρίγκα

ΙΝΤΕRΝΕΤ BUSINESS HELLAS

Κύριοι Συντελεστές:

Τζούλη Κωνσταντινοπούλου
Αίγλη Μαλωλάκη
Μιλτιάδης Δημούλης
Στεφανία Γαίτη
Μαρία Νάκα
Μιχάλης Ασλάνογλου
Στάμος Τσιάτσικας

INTEROPTICS AEE

Κύριοι συντελεστές:

Εμμανουήλ Κόλλιας - Μηχανικός Λογισμικού
Kollias Manos | LinkedIn

Γεώργιος Αναστασάκης - Επιστήμων Πολιτισμικής Κληρονομιάς
Yorgos Anastasakis | LinkedIn

Στο χρονικά περιορισμένο διάστημα υλοποίησης του ερευνητικού έργου και ολοκλήρωσης των συμβατικών υποχρεώσεων του προγράμματος πραγματοποιήθηκαν ήδη παράλληλες δράσεις διάχυσης και δημοσιότητάς του. Στόχος αυτών των δράσεων είναι η επικοινωνία του έργου εντός κι εκτός Ελλάδας σε ένα πλαίσιο δικτύωσης εντός επιστημονικής κοινότητας αλλά και εκτός αυτής σε ενδιαφερόμενους φορείς.

Σε αυτό το πλαίσιο, κατ’ αρχάς επιδιώκεται η διάδοση της έρευνας μέσω ανακοινώσεων και συμμετοχών σε συνέδρια. Επιπλέον, επιχειρείται η δικτύωση με συμμετοχές όπως αυτή στο Πανευρωπαϊκό Συνέδριο Βαθιάς Τεχνολογίας και Καινοτομίας “DeepTech Connect 2026” που πραγματοποιήθηκε σε σύμπραξη επτά ευρωπαϊκών Πανεπιστημίων στις 24 Απριλίου 2026. Το DeepTech Connect 2026 σχεδιάστηκε ως μια ανοιχτή έκθεση (open agora), με στόχο τη διαδραστική παρουσίαση ερευνητικών αποτελεσμάτων και έργων, πρωτοτύπων, εφαρμογών, ιδεών και καινοτόμων εγχειρημάτων, καθώς και την άμεση επικοινωνία και δικτύωση μεταξύ συνέδρων, φοιτητών, ερευνητών, εταιρειών και επισκεπτών. Στο πλαίσιο αυτού του συνεδρίου παρουσιάστηκε εθνογραφικό υλικό μέσω VR, αποσπώντας εγκωμιαστικά σχόλια από τους συμμετέχοντες και τις συμμετέχουσες.

Επιπλέον, σε ένα ευρύτερο πλαίσιο διάχυσης εκτός Ελλάδας, η παιδαγωγική διάσταση και η επιδίωξη του έργου να αποτελέσει δίαυλο διάχυσης της επιστήμης στη δημόσια σφαίρα παρουσιάστηκε στο διεθνές συνέδριο της European Association of Social Anthropologist (EASA) με τίτλο: “Anthropologists and New Audiences: Pathways to Teaching and Learning” που πραγματοποιήθηκε στη Μυτιλήνη από τις 16 μέχρι τις 18 Οκτωβρίου 2025. Ο τίτλος της ανακοίνωσης ήταν: “Dancing Diaspora: Greek Folk Dance as Public Anthropology in Qatar”.

Επίσης, πραγματοποιήθηκαν παρουσιάσεις του έργου στο πλαίσιο της υποδοχής καθηγητών και καθηγητριών από το εξωτερικό και νεοεισαχθέντων φοιτητών και φοιτητριών του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών “Ψηφιακός Πολιτισμός, Έξυπνες Πόλεις και Διαδίκτυο των Πραγμάτων (ΙοΤ)” του Πανεπιστήμιου Πειραιώς, αναδεικνύοντας τις προοπτικές διεθνοποίησης του έργου και αξιοποίησης των σπουδών στον Ψηφιακό Πολιτισμό σε ένα διεπιστημονικό πλαίσιο συνεργασίας.

Το έργο παρουσιάστηκε επίσης στις κοινότητες της διασποράς στην Αμερική στο πλαίσιο του Hellenic Dance Festival που πραγματοποιήθηκε στη Νέα Ορλεάνη από τις 13 μέχρι τις 20 Ιανουαρίου 2026. O επιστημονικά υπεύθυνος και διαχειριστής του έργου, κ. Χρήστος Παπακώστας και μέλη της ερευνητικής ομάδας το παρουσίασαν εκεί κατόπιν πρόσκλησης των διοργανωτών, αποσπώντας εγκωμιαστικά σχόλια και προσδοκία εκ νέου παρουσίασής του μετά την ολοκλήρωσή του.

Χορός: Διάλογοι και Στοχασμοί”. Η εκδήλωση διοργανώθηκε από την Ομάδα Ειδικού Ενδιαφέροντος για την Ανθρωπολογία του Χορού του Συλλόγου Κοινωνικών Ανθρωπολόγων Ελλάδας και το Εργαστήριο Γλώσσας, Λαογραφίας και Πολιτισμού του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων υπό την αιγίδα του Δήμου Βύρωνα. Πραγματοποιήθηκε στις 26 Απριλίου 2026 σε μια ιδιαίτερα ζωντανή και ουσιαστική ατμόσφαιρα στον φιλόξενο χώρο του ιστορικού κέντρου Μελέτης Χορού Ι. & Ρ. Ντάνκαν στο Βύρωνα.

Συμπληρωματικά, έχει δημιουργηθεί διαφημιστικό banner του έργου ενώ παράλληλα διερευνώνται οι δυνατότητες διάχυσής του μέσω της δημιουργίας ενός επίσημου ανοικτής πρόσβασης ιστότοπου για το έργο.

Επίσης, στις 24 Απριλίου 2026 πραγματοποιήθηκε η ανακοίνωση με τίτλο: “#DanceMuse: A Hybrid Museum of Traditional Dance” στο 29th Pan-Hellenic Conference on Progress in Computing and Informatics (PCI 2026) που πραγματοποιήθηκε στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής από τις 24 μέχρι τις 26 Απριλίου 2026.

Τέλος, το ΠΜΣ «Ψηφιακός Πολιτισμός, Έξυπνες Πόλεις, IoT και Προηγμένες Ψηφιακές Τεχνολογίες»

του Πανεπιστημίου Πειραιώς και η Έδρα UNESCO “Creative Cities in Motion: Urban Sustainable Mobility and Utilization of Cultural Resources”, συμμετείχε στο EduDay 2026 του Eduguide, που πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 16 Μαΐου 2026 στο ξενοδοχείο Royal Olympic.

Στόχος της συμμετοχής ήταν η ενημέρωση ενδιαφερομένων για σπουδές σε μεταπτυχιακό επίπεδο σχετικά με το πρόγραμμα σπουδών, τις κατευθύνσεις και τις προοπτικές του ΠΜΣ. Στο πλαίσιο της παρουσίας πραγματοποιήθηκε επίδειξη της σχετικής VR εφαρμογής του ερευνητικού προγράμματος #DanceMuse – «Υβριδικό Μουσείο Παραδοσιακού Χορού», ως απτό παράδειγμα αξιοποίησης σύγχρονων ψηφιακών τεχνολογιών στον χώρο του πολιτισμού και της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Δημοσιεύσεις σε επιστημονικά περιοδικά – συνέδρια με κριτές

Η έρευνα και η καινοτομία του έργου αξιοποιούνται για τη συγγραφή άρθρων ως απόρροια των παρουσιάσεων σε επιστημονικά συνέδρια. Με αυτόν τρόπο η παραγόμενη διεπιστημονική γνώση επιστρέφει στην ερευνητική κοινότητα προς αναφορά, αλλά και αξιοποίηση.

Σε αυτό το πλαίσιο έχει εγκριθεί κατόπιν κρίσης η δημοσίευση άρθρου με τίτλο: “Υβριδικό Μουσείο Παραδοσιακού Χορού: Διεπιστημονικός σχεδιασμός ενός πολιτιστικού προτύπου” στον συλλογικό τόμο επιλεγμένων δημοσιεύσεων των ανακοινώσεων που έγιναν στο συνέδριο: “Ο Χορός στη Δημόσια Σφαίρα. Σπουδές, Πολιτικές και Παιδαγωγικές», το οποίο πραγματοποιήθηκε διαδικτυακά 3-6 Απριλίου 2025.

Επίσης, έχει εγκριθεί κατόπιν κρίσης η δημοσίευση του άρθρου με τίτλο: “#DanceMuse: A Phygital Hybrid Museum for the Multisensory and Interdisciplinary Interpretation of Traditional Dance in Epirus” στον τόμο των δημοσιεύσεων του Πανευρωπαϊκού Συνεδρίου Βαθιάς Τεχνολογίας και Καινοτομίας “DeepTech Connect 2026” που πραγματοποιήθηκε σε σύμπραξη επτά ευρωπαϊκών Πανεπιστημίων στις 24 Απριλίου 2026.

Τέλος, πραγματοποιείται παράλληλα διερεύνηση για δημοσιεύσεις σε επιστημονικά περιοδικά ανοικτής πρόσβασης.

Το #DanceMuse είναι ένα μουσείο με δυνατότητα μετακίνησης (mobile) που συνδυάζει φυσική κατασκευή και ψηφιακές επεκτάσεις ξεδιπλώνοντας νοηματικά το περιεχόμενό του καθώς το παρουσιάζει μέσα από τρεις ομόκεντρους κύκλους ερμηνείας: τον κύκλο του χρόνου, της ζωής και του προσωπικού βιώματος που αναδύεται από την εμβυθιστική εμπειρία (IVR). Η εμπειρία του #DanceMuse αναπτύσσεται σε ένα πολυεπίπεδο, υβριδικό πλαίσιο, όπου ο φυσικός και ο ψηφιακός χώρος συνυπάρχουν, διαπλέκονται και επαναπροσδιορίζουν τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζουμε την πολιτισμική μνήμη. Κατά την περιήγησή σας, μπορείτε να ενεργοποιήσετε διαφορετικά επίπεδα αφήγησης, ανάλογα με το αν βρίσκεστε στο φυσικό ή στο ψηφιακό χώρο του μουσείου. Στον φυσικό χώρο, η κυκλική διάταξη καθοδηγεί την περιήγηση, δημιουργώντας μια ροή που θυμίζει τον ίδιο τον χορό. Εικόνες και ήχοι, κείμενα και μαρτυρίες, αντικείμενα και φωτογραφίες, συνθέτουν ένα πολυεπίπεδο περιβάλλον, το οποίο οδηγεί σταδιακά στο κέντρο, στον πυρήνα της εμπειρίας. Εκεί, με τη συνδρομή της τεχνολογίας, οι επισκέπτες και οι επισκέπτριες μεταβαίνουν από την παρατήρηση στη συμμετοχή, βιώνοντας τον χορό ως ενεργό μέρος του. Αντίστοιχα, στην ψηφιακή εκδοχή (https://dancemusepirus.art/), η έκθεση εμπλουτίζεται με επιπλέον περιεχόμενο που είναι διαθέσιμο με τη μορφή μιας ιστοπύλης, ενός ψηφιακού αποθετηρίου και ενός e-pub. Η πλοήγηση διατηρεί την κυκλική της δομή, ενώ η αισθητική παραμένει συνεπής, διασφαλίζοντας τη συνοχή της εμπειρίας σε όλα τα επίπεδα.

About #DanceMuse